Jak przygotować hortensje na zimę? Poradnik krok po kroku
Jak przygotować hortensje na zimę, żeby wiosną znów zakwitły? Odpowiedź zależy od gatunku. Hortensje bukietowe i drzewiaste znoszą większość polskich zim bez osłony, a ogrodowe i piłkowane potrzebują okrycia, bo ich pąki kwiatowe powstają już latem i łatwo je uszkodzić mrozem. Poniżej znajdziesz kolejne kroki: od ostatniego nawożenia, przez ściółkę, po okrywanie hortensji na zimę i zdjęcie osłony wiosną.
Czy każdą hortensję trzeba okrywać na zimę?
Nie każdą. Hortensja bukietowa (Hydrangea paniculata) i drzewiasta (Hydrangea arborescens) kwitną na pędach, które wyrastają w danym sezonie. Nawet po przemarznięciu odbudowują się od nasady i kwitną w tym samym roku, dlatego dorosłe krzewy zimują w gruncie bez okrycia. Bardzo mrozoodporna jest też hortensja pnąca.
Inaczej jest z hortensją ogrodową (Hydrangea macrophylla), piłkowaną (Hydrangea serrata) i dębolistną (Hydrangea quercifolia). Pąki kwiatowe zawiązują latem poprzedniego roku, więc po silnym mrozie krzew może przetrwać, ale w sezonie nie zakwitnie. Te gatunki warto zabezpieczać co roku. Odmiany ogrodowe o powtarzającym się kwitnieniu są odporniejsze, bo kwitną także na młodych pędach, ale ochrona nadal im się przydaje. Jeśli nie chcesz co jesień budować osłon, wybierz hortensje do ogrodu spośród gatunków bukietowych i drzewiastych.
Jak przygotować hortensje na zimę: prace od późnego lata
Przygotowania zaczynają się, zanim pojawią się pierwsze przymrozki. Ostatnią dawkę nawozu z azotem daj najpóźniej pod koniec lipca. Azot pobudza wzrost miękkich, zielonych pędów, które nie zdążą zdrewnieć przed zimą i przemarzną jako pierwsze. W sierpniu i na początku września możesz zastosować nawóz jesienny z potasem i fosforem, który wspiera drewnienie pędów. Potem nawożenie odkładasz do wiosny.
W tym czasie nie przycinaj też krzewów i nie usuwaj młodych przyrostów. Zdrewniałe, zdrowe pędy to najlepsza naturalna ochrona pąków.
Kiedy ciąć hortensje: jesienią czy wiosną?
Wiosną. Hortensję ogrodową, piłkowaną i dębolistną jesienią zostaw w spokoju. Przekwitłe kwiatostany osłaniają pąki przed mrozem i wilgocią. Zdejmiesz je na początku wiosny, tuż nad parą zdrowych pąków, razem z przemarzniętymi i słabymi pędami.
Hortensje bukietowe i drzewiaste tniesz późną zimą lub wczesną wiosną, przed ruszeniem wegetacji. Bukietową skracasz o jedną trzecią do połowy długości pędów, drzewiastą nisko, do 30–50 cm nad ziemią. Jesienią usuń z nich najwyżej przekwitłe kwiatostany, jeśli w Twojej okolicy zalega ciężki, mokry śnieg i pędy mogłyby się złamać.
Podlewanie i ściółkowanie przed mrozami
Hortensje mają płytki system korzeniowy i źle znoszą suszę, także tę zimową. Jeśli jesień jest sucha, podlewaj krzewy regularnie aż do zamarznięcia ziemi. Wilgotna gleba wolniej przemarza niż sucha. Nie zalewaj jednak korzeni, bo stojąca woda szkodzi im tak samo jak brak wody.
Po pierwszych przymrozkach usyp wokół krzewu kopczyk wysokości 20–30 cm z kory sosnowej, kompostu lub ziemi zmieszanej z korą. Kora iglasta lekko zakwasza podłoże, a hortensjom taki odczyn służy. Kopczyk chroni nasadę pędów, z której wiosną wyrastają nowe przyrosty. Dla dorosłej hortensji bukietowej i drzewiastej to zazwyczaj wystarczająca ochrona.
Okrywanie hortensji na zimę krok po kroku
Okrywanie hortensji na zimę wykonaj w suchy dzień, gdy nocą temperatura spada do około -5°C, zwykle w listopadzie. Zbyt wczesne osłonięcie krzewu zatrzymuje wilgoć i sprzyja gniciu oraz chorobom grzybowym.
Najpierw zbierz pędy i luźno zwiąż je sznurkiem, żeby nie łamały się pod śniegiem. Wokół krzewu wbij trzy lub cztery paliki i opleć je siatką ogrodową tak, by powstał walec szerszy od krzewu o kilkanaście centymetrów i wyższy od niego. Wnętrze wypełnij suchymi liśćmi, najlepiej dębu lub buku, które wolno się rozkładają i nie zbijają w masę, albo słomą i gałęziami świerku. Całość owiń agrowłókniną lub jutą i zwiąż, ale nie zaciągaj zbyt ciasno.
Nie przykrywaj pędów folią bezpośrednio. Nie przepuszcza powietrza, a w cieplejsze dni zbiera się pod nią para, która prowadzi do gnicia. Jeśli chcesz chronić osłonę przed deszczem, rozepnij folię nad górną częścią tak, by boki zostały otwarte na wentylację.
Jak zimować hortensje w donicach?
W pojemniku korzenie są bardziej narażone niż w gruncie, bo mróz przenika bryłę ze wszystkich stron. Najbezpieczniej przenieść donicę do nieogrzewanego, jasnego pomieszczenia, takiego jak garaż, ganek czy altana, gdzie temperatura utrzymuje się nieco powyżej zera. Podlewaj oszczędnie, tylko tyle, żeby bryła korzeniowa nie wyschła.
Jeśli donica zostaje na zewnątrz, ustaw ją przy ścianie domu na podkładkach, owiń styropianem lub włókniną i osłoń koronę tak samo jak krzew w gruncie. Powierzchnię podłoża przykryj grubą warstwą kory.
Młode hortensje w pierwszej zimie potrzebują większej ochrony
Świeżo posadzone krzewy mają mniej zdrewniałych pędów i płytsze korzenie, dlatego w pierwszych dwóch zimach chroń nawet gatunki mrozoodporne. Wystarczy wysoki kopczyk z kory lub kompostu i owinięcie pędów włókniną. Jeśli sadzisz hortensje jesienią, zrób to we wrześniu albo na początku października, żeby korzenie zdążyły się zadomowić przed mrozami. Sadzenie wiosną daje im więcej czasu na ukorzenienie.
Kiedy zdjąć okrycie z hortensji wiosną?
Osłonę zdejmuj stopniowo, w kwietniu, gdy silne mrozy już nie wrócą. Najpierw rozchyl ją i przewietrz krzew, a po kilku dniach zdejmij całkowicie, najlepiej w pochmurny dzień. Nagłe odsłonięcie pędów na ostre słońce może je poparzyć. Kopczyk rozgarnij wokół krzewu jako ściółkę.
Pamiętaj o zimnych ogrodnikach. Przymrozki do połowy maja potrafią uszkodzić młode pędy i pąki, więc trzymaj pod ręką włókninę i okrywaj krzewy na noc, gdy zapowiada się spadek temperatury poniżej zera.
Najczęstsze błędy przy zimowaniu hortensji
Najczęściej szkodzi pośpiech i nadmiar troski. Okrycie założone w październiku, gdy jest jeszcze ciepło, zatrzymuje wilgoć. Folia przylegająca do pędów powoduje gnicie, a zbyt ciasna osłona odcina krzew od powietrza.
Drugą grupą błędów są zabiegi w złym terminie. Jesienne cięcie hortensji ogrodowej usuwa pąki kwiatowe, a późne nawożenie azotem daje miękkie pędy, które przemarzają jako pierwsze. Do tego dochodzi brak podlewania przed mrozami, bo przesuszony krzew gorzej znosi zimę.
Hortensje odporne na zimę: jak wybrać odmianę
Jeśli zależy Ci na krzewie, który poradzi sobie bez okrywania, szukaj hortensji bukietowych i drzewiastych. Mają mocne, zdrewniałe pędy, kwitną na tegorocznych przyrostach i dobrze znoszą polskie zimy. Hortensję ogrodową wybierz, jeśli lubisz kuliste kwiatostany w odcieniach różu, błękitu i fioletu i jesteś gotów poświęcić jesienią chwilę na osłonę. W kategorii hortensje porównasz odmiany różnych gatunków i dobierzesz krzew do swojego ogrodu i do czasu, jaki chcesz mu poświęcić.